Huquqni qoʻllash sukunati dalil sifatida: frontir qimmatli qogʻozlar bozorlarida insayderlik savdosi boʻyicha ishlarning yoʻqligini talqin qilish
##article.subject##:
insider trading, enforcement, securities regulation, frontier markets##article.abstract##
Qimmatli qogʻozlarni tartibga solish boʻyicha qiyosiy tadqiqotlar huquqni qoʻllash
faoliyatini bozor yaxlitligi koʻrsatkichi sifatida talqin qiladi: insayderlik savdosi uchun
javobgarlikka tortadigan yurisdiksiyalarda taqiq amalda ishlayapti deb hisoblanadi, aksiyadorlik
kapitali qiymati esa qonun qabul qilingan paytda emas, balki huquqni qoʻllash boshlangan paytda
pasayadi. Biroq bu xulosa assimetrikdir. Musbat koʻrsatkich axborot beradi; nol koʻrsatkich esa
bermaydi, chunki u huquqbuzarlik sodir boʻlmaydigan bozorda ham, u hech qachon
aniqlanmaydigan bozorda ham bir xilda yuzaga keladi. Shu sababli nol koʻrsatkich odatiy hol
boʻlgan frontir bozorlari muntazam ravishda notoʻgʻri tasniflanadi — koʻpincha past assimetriyali
bozorlar sifatida, bu esa haqiqatning teskarisidir. Nazariyani moslashtirish (theory adaptation)
dizayni asosida maqolada huquqni qoʻllash sukunati maʼlumot boʻshligʻi emas, balki muvozanat
holati sifatida nazariylashtiriladi. Sukunatni keltirib chiqaruvchi toʻrtta mexanizm ajratiladi —
taqiq boʻshligʻi, nazorat (surveillance) boʻshligʻi, prokuror ragʻbatlari boʻshligʻi va huquqbuzarlik
uchun zarur shart-sharoitning haqiqatan yoʻqligi — hamda ularning har biri oshkoralik amaliyoti,
mulkchilik tuzilmasi va narx dinamikasida oʻziga xos, kuzatiladigan iz qoldirishi koʻrsatiladi. Shu
tariqa mexanizmlar birorta ham sud ishisiz ajratilishi mumkin. Soʻngra aniqlash qobiliyati
paradoksi ishlab chiqiladi: nazorat tizimini qurish aniqlanmagan huquqbuzarliklarni qayd
Библиографические ссылки
Amonboev, M. (2018). Establishing stock market attractiveness and investment
infrastructure in Uzbekistan through effective implementation of corporate governance
mechanisms. International Journal of Innovation and Economic Development, 4(1), 19–28.
https://doi.org/10.18775/ijied.1849-7551-7020.2015.41.2002
Beny, L. N. (2005). Do insider trading laws matter? Some preliminary comparative
evidence. American Law and Economics Review, 7(1), 144–183.
https://doi.org/10.1093/aler/ahi002
Bhattacharya, U., & Daouk, H. (2002). The world price of insider trading. Journal of
Finance, 57(1), 75–108. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00416
Bris, A. (2005). Do insider trading laws work? European Financial Management, 11(3), 267–
https://doi.org/10.1111/j.1354-7798.2005.00285.x
Bushman, R. M., Piotroski, J. D., & Smith, A. J. (2004). What determines corporate
transparency? Journal of Accounting Research, 42(2), 207–252. https://doi.org/10.1111/j.1475-
X.2004.00136.x
Central Securities Depository of the Republic of Uzbekistan. (2024, October). Data on the
number of joint-stock companies in Uzbekistan [Press service statement reported by Uz24.uz].
Tashkent. https://uz24.uz/ru/articles/aksiyadorlik-10-8
Del Guercio, D., Odders-White, E. R., & Ready, M. J. (2017). The deterrent effect of the
Securities and Exchange Commission's enforcement intensity on illegal insider trading: Evidence
from run-up before news events. Journal of Law and Economics, 60(2), 269–307.
https://doi.org/10.1086/693563
Easley, D., Kiefer, N. M., O'Hara, M., & Paperman, J. B. (1996). Liquidity, information, and
infrequently traded stocks. Journal of Finance, 51(4), 1405–1436. https://doi.org/10.1111/j.1540-
1996.tb04074.x
European Bank for Reconstruction and Development. (2024). Uzbekistan country strategy
–2029. London: EBRD. https://www.ebrd.com/content/dam/ebrd_dxp/assets/pdfs/countrystrategies/uzbekistan/EBRD-Latest-Uzbekistan-Strategy.pdf
Fernandes, N., & Ferreira, M. A. (2009). Insider trading laws and stock price
informativeness. Review of Financial Studies, 22(5), 1845–1887.
https://doi.org/10.1093/rfs/hhn066
Gazeta.uz. (2026, June 23). A new law on the capital market: Sixteen chapters and one
hundred and twenty-three articles [News report]. Tashkent.
Загрузки
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
Лицензия
Copyright (c) 2026 "Iqtisodiyot va turizm" xalqaro ilmiy va innovatsion jurnal
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
