«МОЛИЯВИЙ ЖИҲАТДАН МУСТАҚИЛ ДАВЛАТ ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАСИ» КОНЦЕПЦИЯСИ ВА УНИНГ ЎЗБЕКИСТОНДА ЭВОЛЮЦИОН БОСҚИЧЛАРИ

##article.authors##

  • Komiljon Abdulloyev

##article.subject##:

молиявий мустақиллик, олий таълим муассасаси, университет автономияси, тадбиркорлик университети

##article.abstract##

Мазкур мақолада «молиявий жиҳатдан мустақил давлат олий таълим
муассасаси» тушунчасининг назарий-концептуал асослари ва унинг Ўзбекистонда
шаклланиш эволюцияси таҳлил қилинган. Университет автономияси, жумладан молиявий
автономия ҳодисасининг халқаро илмий адабиётлардаги турли талқинлари (B. Clark, H.
Etzkowitz, L. Leydesdorff, J.G. Wissema, I.M. Pandey, G. Hills, M. Beloff, И.В. Абанкина, А.Д.
Квашин ва бошқалар) умумлаштирилиб, тушунчанинг муаллифлик таърифи таклиф
этилган. Инглиз-саксон, континентал Европа ва постсовет моделлари қиёсий таҳлил
қилиниб, уларнинг Ўзбекистон шароитига мослашуви кўрсатилган. Ўзбекистон
Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳамда Молия вазирлигининг
2017–2025 йилларга оид статистик маълумотлари асосида давлат олий таълим
муассасаларининг молиявий мустақиллиги ривожланишининг етти босқичи ажратилган.
Тадқиқот натижасида шаклланаётган «ўзбек модели»нинг гибрид хусусияти асосланган,
амалга ошириш жараёнидаги асосий тизимли муаммолар аниқланган ҳамда технология
трансфери маркази (ТТМ) ташкил этиш, «40-30-30» рағбатлантириш тизими, спин-офф
компанияларни қўллаб-қувватлаш ва васийлик (эндаумент) фондларини яратиш бўйича
амалий таклифлар ишлаб чиқилган

Библиографические ссылки

UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in education – A

tool on whose terms? – Paris: UNESCO Publishing, 2023. – 536 p.

Clark B.R. Creating Entrepreneurial Universities: Organizational Pathways of

Transformation. – Oxford: IAU Press / Pergamon, 1998. – 163 p.

Clark B.R. The Entrepreneurial University: New Foundations for Collegiality,

Autonomy, and Achievement // Higher Education Management and Policy. – 2004. – Vol. 16, No.

– P. 9–24.

Etzkowitz H., Leydesdorff L. The Triple Helix – University-Industry-Government

Relations: A Laboratory for Knowledge Based Economic Development // EASST Review. – 1995.

– Vol. 14, No. 1. – P. 14–19.

Etzkowitz H., Leydesdorff L. The Dynamics of Innovation: From National Systems and

"Mode 2" to a Triple Helix of University-Industry-Government Relations // Research Policy. –

– Vol. 29, No. 2. – P. 109–123.

Wissema J.G. Towards the Third Generation University: Managing the University in

Transition. – Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2009. – 252 p.

Salmi J. The Challenge of Establishing World-Class Universities. – Washington, D.C.:

The World Bank, 2009. – 132 p.

Bennetot Pruvot E., Estermann T. University Autonomy in Europe III: The Scorecard

– Brussels: European University Association, 2017. – 72 p.

Абанкина И.В. Финансирование образования: в поисках прозрачных механизмов

// Стандарты и мониторинг в образовании. – 2002. – № 5–6. – С. 4–8.

Абанкина Т.В. Эндаумент. Комментарии к Федеральному закону «О порядке

формирования и использования целевого капитала некоммерческих организаций» // Вести

образования. – 2007. – № 7 (79). – С. 2–12.

Квашин А.Д. Совершенствование финансового механизма автономных

учреждений высшего образования в России: дис. ... канд. экон. наук. – Москва: РУДН, 2024.

– 185 с.

2017–2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта

устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Фаол инвестициялар ва ижтимоий

ривожланиш йили»да амалга оширишга оид Давлат Дастури // 221-банд. – 17.01.2019 й.

Jumakulov Z.I. Foreign Experiences of Organizing Financial Independence of Higher

Education Institutions // American Journal of Economics and Business Management. – 2022. –

Загрузки

##submissions.published##

2026-08-30